«Κυριακάτικη συνάντηση» (10 Μάη 2026) με τον Κωνσταντίνο Ξενάκη στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Σερρών

Ο σταυρός ως έννοια-σύμβολο-σημείο με τα πολλαπλά σημαινόμενά του σε ποικίλλους τομείς και συνθήκες εμφανίζεται διαχρονικά σε όλες τις κοινωνίες. Για παράδειγμα

Το ιερογλυφικό Άνκ (Ankh) ή Κλειδί της Ζωής εκφράζει την ιδέα της αιώνιας ύπαρξης και της θεϊκής δύναμης που την συντηρεί. Αίγυπτος, 30ος–29ος αι. π.Χ. 

Στον Kazimir Malevich (1879-1935) ο σταυρός μετατρέπεταιι από θρησκευτικό σύμβολο σε καθαρή γεωμετρία, σε πνευματικό και κοσμικό σύμβολο. Το «καθαρό» γεωμετρικό σχήμα εκφράζει την πνευματικότητα, την κοσμική τάξη και απελευθέρωση από την αναπαράσταση. Κάποιοι ιστορικοί τέχνης βλέπουν στα έργα του μια «κοσμική θρησκευτικότητα», μια προσπάθεια να αποδοθεί το άπειρο ή το πνευματικό χωρίς παραδοσιακές εικόνες.

Μαύρος σταυρός, 1915                                                                                                                      Μαύρος σταυρός σε κόκκινο οβάλ, 1920–1922

Στον Κωνσταντίνο Ξενάκη (1931-2020) τι -άραγε- να σημαίνει το σταυροειδές σχήμα; 

Γεωγραφία, 1975

Ατυχήματα, 1976

Χημεία, 1976

Οξύμωρο

Nikolo Meliva, Ερευνητής, 2922, Batumi, Γεωργία

... να αγγίξει 

 το ανείπωτο

έναν άλλο

λίγο γαλάζιο ...

με χίλια χέρια 

να κατοπρίσει

το επέκεινα εντός του

και το αντίστροφο

μήπως και...

 

Αύριο ξανά

Ανάσταση αηδονιών

Πάσχα ψυχών 

στο φως του νυν και αιέν

Οδυσσέας Ελύτης, Μ.Παρασκευή, Μ.Σάββατο, Κυριακή (Πάσχα)

Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 24

ΣΑΝ ΝΑ ΜΟΝΟΛΟΓΩ, σωπαίνω.

Ίσως και να 'μαι σε κατάσταση βοτάνου ακόμη
φαρμακευτικού ή φιδιού μιας κρύας Παρασκευής 

Ή μπορεί και ζώου από κείνα τα ιερά
με τ’ αυτί το μεγάλο γεμάτο ήχους βαρείς
και θόρυβο μεταλλικό από θυμιατήρια.

Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 24 β

Αντίς για όνειρο

ΠΕΝΘΙΜΟΣ ΠΡΑΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ μες στο λιβάνι
αναθρώσκουν παλαιές Μητέρες ορθές σαν κηροπήγια
τυφεκιοφόροι νεοσύλλεκτοι σε ανάπαυση
μικρά σκάμματα ορθογώνια, ραντιστήρια, νάρκισσοι.

Σαν να 'μαι λέει, ο θάνατος ο ίδιος αλλ’
ακόμη νέος αγένειος που μόλις ξεκινά
κι ακούει πρώτη φορά μέσα στο θάμβος των κεριών
το «δεύτε λάβετε τελευταίον ασπασμόν».

Μ. ΣΑΒΒΑΤΟ, 25

 
ΠΕΡΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗ ΧΘΕΣΙΝΗ αϋπνία μου
λίγο, για μια στιγμή, μου χαμογέλασε
η θεούλα με τη μωβ κορδέλα
που από παιδάκι μού κυκλοφοράει τα μυστικά
 
Ύστερα χάθηκε πλέοντας δεξιά
να πάει ν' αδειάσει τον κουβά με τ’ απορρίμματά μου
εκεί που βράζει ακόμη όλο παλιά νεότητα
και αγέρωχο το πέλαγος.

Μ. ΣΑΒΒΑΤΟ, 25 β

 
ΠΑΛΙ ΜΕΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΙΑ της θάλασσας το μαύρο
εκείνο σύννεφο που ανεβάζει κάπνες
 
Χαμένοι αυτοί που πιάνονται από τ’ Άπιαστα
 
Όπως εγώ προχθές του αγίου Γεωργίου ανήμερα
που πήγα να παραβγώ μ’ αλόγατα όρθια

και θωρακοφόρους

και μου χύθηκε όλη, όξω απ’ τη γης, η ερωτοπαθής

ψυχή μου.

 

-της ψυχής αποτσίγαρα κι αποποιηματάκια-
όπως φωνές επάνω από ναυάγιο


 

ΚΥΡΙΑΚΗ (ΠΑΣΧΑ), 26

ΚΑΘΑΡΗ ΔΙΑΦΑΝΗ ΜΕΡΑ. Φαίνεται ο άνεμος που ακινητεί
με τη μορφή βουνού κει κατά τα δυτικά. Κι η θάλασσα
με τα φτερά διπλωμένα, πολύ χαμηλά, κάτω
από το παράθυρο.
 
Σου 'ρχεται να πετάξεις ψηλά κι από κει να μοιράσεις
δωρεάν την ψυχή σου. Ύστερα να κατεβείς και, θαρραλέα,
να καταλάβεις τη θέση στον τάφο που σου ανήκει.
                            

 

ΚΥΡΙΑΚΗ (ΠΑΣΧΑ), 26 β

Ασμάτιον

ΑΝΕΜΟΕΣΣΑ ΚΟΡΗ ενήλικη θάλασσα
πάρε το κίτρο που μου 'δωκε ο Κάλβος
δικιά σου η χρυσή    μυρωδία

Μεθαύριο θα 'ρθουν τ’ άλλα πουλιά
θα ‘ναι πάλι ελαφρές των βουνών οι γραμμές
μα βαριά η δική μου    καρδία.

Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου, 1984

Παρουσίαση του project "Ποιητικός Ξενάκης" 2ο μέρος

Πριν ένα χρόνο (21/3/2025) στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Σερρών - Πινακοθήκη "Κωνσταντίνος Ξενάκης" εμπνεόμενοι από έργα του καλλιτέχνη, δοκιμάσαμε στο εργαστήρι δημιουργικής γραφής την συγγραφή ποιητικού λόγου. Στην συνέχεια, αξιοποιώντας τεχνικές του Θεάτρου της Επινόησης αποφασίσαμε την παραστατική έκφραση των ποιημάτων αυτών και καταλήξαμε στα σχετικά video. Το project "Ποιητικός Ξενάκης" παρουσιάστηκε στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Σερρών - Πινακοθήκη "Κωνσταντίνος Ξενάκης" στις 24/2/2026.

 

Παρουσίαση του project "Ποιητικός Ξενάκης" 1ο μέρος

 

Πριν ένα χρόνο (21/3/2025) στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Σερρών - Πινακοθήκη "Κωνσταντίνος Ξενάκης" εμπνεόμενοι από έργα του καλλιτέχνη, δοκιμάσαμε στο εργαστήρι δημιουργικής γραφής την συγγραφή ποιητικού λόγου. Στην συνέχεια, αξιοποιώντας τεχνικές του Θεάτρου της Επινόησης αποφασίσαμε την παραστατική έκφραση των ποιημάτων αυτών και καταλήξαμε στα σχετικά video. Το project "Ποιητικός Ξενάκης" παρουσιάστηκε στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Σερρών - Πινακοθήκη "Κωνσταντίνος Ξενάκης" στις 24/2/2026.

Κωνσταντίνος Ξενάκης, Quo vadis?

 

 

Quo vadis?

Πού πηγαίνεις ερωτά ο Άγ. Πέτρος τον αναστάντα Ιησού. Στην Ρώμη για να σταυρωθώ πάλι..,  

μικτή τεχνική, Βερολίνο, 1973

Ένα βαλιτσάκι: ταξίδι, μετακίνηση, φυγή, μετανάστευση-προσφυγισμός, άλλος τόπος-πατρίδα ...;

Περιεχόμενο: τανκ, σοβιετικό εθνόσημο, κώνοι, κύλινδροι-πάπυροι της σημειολογικής γραφής του Κ. Ξενάκη, σήματα οδικής κυκλοφορίας...

Σε ποιον ανήκει; στον αυτοβιογραφούμενο Οδυσσέα Κωνσταντίνο Ξενάκη, στα κράτη-κοινωνίες της σπαρασσόμενης δεκαετίας του '70, στην πορεία του κόσμου μας, στον δρόμο του καθενός μας ...;

Υπαρξιακό ερώτημα: του εκάστοτε καλλιτέχνη/διανοούμενου, πολίτη, κοινωνίας, ... της ανθρωπότητας που πορεύεται ξανά και ξανά τον γολγοθά της... χωρίς ειρήνευση και δικαίωση. 

Πόσο επίκαιρος! 

Οι Κυριακάτικες συναντήσεις/ξεναγήσεις στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Σερρών - Πινακοθήκη "Κωνσταντίνος Ξενάκης" συνεχίζονται και αυτή την Κυριακή, 29 Μαρτίου 2026, στις 11:30. Είσοδος ελεύθερη. Δηλώσεις συμμετοχής στην κ. Κασσάνδρα Γρουτίδου: 6978875062